Darkness in El Dorado - Archived Document
Anthropological Niche of Douglas W. Hume
Home | Darkness in El Dorado | Contact

Internet Source: De Telegraaf, November 30, 2000
Source URL: none


De Telegraaf

SChokkende Onthulling: Inenting Tegen Mazelen Werd Indianen Fataal

Een vaccin dat de indianen in het grensgebied tussen Brazilie en Venezuela weerstand moest geven tegen de mazelen veroorzaakte mogelijk een epidemie van de ziekte die aan duizenden leden van de Yanomami-stam het leven heeft gekost.

De tragedie voltrok zich aan het eind van de jaren zestig nadat een expeditie onder aanvoering van de gerenommeerde Amerikaanse geneticus James Neel de onherbergzame streek binnendrong om het pas ontdekte indiaanse volk met de Edmonston-B-entstof te immuniseren. Vanwege verschillende onvoorspelbare bijwerkingen is het Edmonston-B-vaccin in 1970 uit de markt genomen.

Volgens het boek 'Duisternis in El Dorado', waaraan de wetenschappelijke schrijver Patrick Tierney elf jaar werkte, bezweken de tot dan toe in isolement levende Yanomami's aan de lichte vorm van mazelen die het vaccin opwekte om de productie van antistoffen in het lichaam te bevorderen.Roekeloos.

Tierney beschuldigt de expeditieleden ervan roekeloos te hebben gehandeld door een entstof van twijfelachtige kwaliteit te hebben toegediend aan een bevolkingsgroep die gezien zijn afgeschermde bestaan geen enkel verweer had tegen 'geimporteerde ziektes'.

Een befaamde geleerde als dr. Neel had moeten weten dat de Yanomami-indianen zouden kunnen sterven aan zelfs de meest zwakke vorm van de mazelen, aldus Patrick Tierney tijdens de presentatie van zijn werk op de jaarlijkse bijeenkomst van de Amerikaanse Vereniging van Antropologen.

Die kennis was ook toentertijd bekend in medische kringen en bemoeilijkt tot heden de immunisatie van in afzondering levende volkeren. Maar de expeditie naar de Yanomami's koos ervoor om deze risico's te veronachtzamen wat neerkwam op een ernstige overtreding van de ethische gedragsregels en misschien zelfs grensde aan criminele nalatigheid.

De vindingen van Tierney ontketenden een reusachtige controverse onder de in San Francisco aanwezige antropologen waarbij verschillende academische zwaargewichten de verdediging op zich namen van de in februari overleden dr. Neel.Onzinnig.

De les die Tierney ons wil lezen, is dat wij inheemse bevolkingsgroepen in het vervolg met rust moeten laten omdat elke poging hen te beschermen tegen het kwaad dat een oprukkende buitenwereld brengt, meer problemen oproept dan wegneemt. Dat is volstrekt onzinnig en veroordeelt volkeren als de Yanomami's tot uitsterven.

Tierney predikt de anti-wetenschap en wil de indianen van Zuid-Amerika de toegang ontzeggen tot moderne gezondheidszorg, aldus professor William Irons van de Northwestern University in de Amerikaanse staat Illinois.

Tierney zegt elf jaar aan zijn studie te hebben gewerkt maar het vergde van ons slechts een paar dagen om enkele van zijn aantijgingen te ontzenuwen. Zo is er bijvoorbeeld nooit een waterdicht bewijs geleverd dat de Edmonston-B-entstof mensen ziek heeft gemaakt. De schrijver heeft alleen oog voor gegevens die zijn theorie bevestigen en negeert studies met vindingen die hiermee niet stroken, aldus professor Irons.

In Brazilie en Venezuela heeft 'Duisternis in El Dorado' opnieuw de discussie aangewakkerd over het lot van de Yanomami's, een stam die wars is van contacten met de buitenwereld en hardnekkig vasthoudt aan zijn traditionele cultuur.

Volgens cijfers van de Braziliaanse Stichting voor Indianenzaken FUNAI is de Yanomami-bevolking met zeker 60 procent geslonken over de afgelopen twintig jaar. Malaria-, tuberculose- en griepepidemieen hebben sinds 1980 aan zeker negenduizend Yanomami's het leven gekost.

Voor directeur Luis Paiz van de Braziliaanse afdeling van Artsen zonder Grenzen is massasterfte onder de Yanomami's niets nieuws. Op dit moment lijden ongeveer 1300 van de amper 11.000 overgebleven indianen aan malaria. Hun overlevingskans is miniem.

Yanomami-opperhoofd Davi Kopenawa ziet maar een oplossing. Iedereen moet uit ons reservaat verdwijnen: goudzoekers, militairen, missionarissen, kolonisten en wetenschappers dragen allemaal schuld aan de dood van mijn volk. Wanneer zij ons alleen laten met het bos, de dieren, de rivieren en de lucht kunnen de Yanomami's misschien overleven.